Jachty 

Trimaran eXploder 25

Trimaran został zaprojektowany przez Ryszarda Partyckiego według koncepcji Wojciecha Kaliskiego. Projekt jachtu zakłada trzy formy jego eksploatacji. Pierwsza to żegluga "plażowa" z załogą 3 - 4 osób na trapezach, podobna jak na małych katamaranach typu Nacra, Hobie Cat itp. Druga forma to regaty przybrzeżne, długie etapowe lub krótkie jednodniowe z załogą maksimum 3 osobową. Maksymalny czas żeglugi między portami to 2-3 dni. Trasa regat wieloetapowych może liczyć kilka tysięcy mil morskich. Trzecia forma, to długodystansowe regaty morskie i oceaniczne, z załogą 2 osobową o czasie trwania jednego etapu około 2 tygodni, jak np. przejście Atlantyku w strefie pasatów

Założenia projektowe.
1. Założono wykorzystanie możliwie wszystkich elementów podnoszących prędkość trimarana znanych z regatowych trimaranów 60 stopowych jakie można przenieść na znacznie mniejszą łódkę - maszt pochylany na boki, foil, maksymalną szerokość.

Gdy jacht płynie w przechyle odchylony od pionu jest również maszt i miecz. Siła aerodynamiczna na żaglach jest skierowana częściowo w dół wciskając kadłub w wodę. Podobna co do wielkości i odchylenia od poziomu siła bocznego oporu na mieczu jest częściowo skierowana w górę wypychając kadłub z wody. Siły te w przybliżeniu się równoważą, przez co jacht jest zanurzony tak jakby ich nie było. Jeżeli odchyli się maszt do pionu to znika składowa siły na żaglach wciskająca kadłub w wodę a pozostanie składowa siły na mieczu wypychająca kadłub w górę. Zmniejsza to zanurzoną objętość kadłuba i tym samym opory ruchu. Dla eX25 oznacza to zmniejszenie wyporności nawet do 100 kg (dm3). Jednocześnie ustawione pionowo mimo przechyłu żagle są sprawniejsze.

Maksymalizacja szerokości rozstawienia pływaków powoduje wzrost momentu prostującego, a tym samym na żaglach przy silniejszych wiatrach powstają większe siły i łódka płynie szybciej. Szerokość max. eX25 to 6.90m, więcej niż ma 30 stopowy Sea Cart 30. Maks. moment prostujący eX25 jest ponad 5x większy niż ma katamaran F18 przy zanurzonej objętości (bez wpływu foila) około 2x większej. Stąd siły na żaglach mogą wynieść nawet 75% masy trimaarana z załogą podczas gdy dla F18 nie przekraczają 50%.

Zastosowanie foila, nawet prostego, daje siłę hydrodynamiczną wyciągającą pływak z wody i tym samym zmniejszającą opory pływaka. Zanurzony w wodzie foil także wytwarza opory ale sa one zwykle dużo mniejsze niż spadek oporów pływaka, co czyni zastosowanie foili opłacalnym. Dodatkowo składowa pozioma siły na foilu pozwala zmniejszyć powierzchnię miecza, a w skrajnym przypadku nawet można miecz całkowicie schować. To też obniża opory trimarana. W eX25 zastosowano stosunkowo dużą powierzchnię foila, tak by był efektywny już podczas żeglugi pod wiatr, gdzie prędkość jachtów jest relatywnie mała, a momenty przechylające duże i tym samym siły wciskające pływak zawietrzny duże (dla wielokadłubowców wiatr pozorny w bajdewindzie ma około 2x większą prędkość niż wiatr rzeczywisty- stąd siły na żaglach 4x większe niż gdyby jacht stał w miejscu. Duża powierzchnia foili wymaga jej dostosowywania (zmniejszania gdy prędkość rośnie) do aktualnej prędkości trimarana i zanurzenia pływaka zawietrznego. Gdy powierzchnia foila jest za duża, lub zanurzenie pływaka jest małe- szczególnie przy występowaniu fali-może dojść do zassania powietrza na górną powierzchnię foila i krótkotrwały spadek sił na foilu. Żegluga trimaranem wyposażonym w foile jest trudna ale szybsza.

2. Założeniem było też uzyskanie minimalnej mieszkalności, tzn. jednej stałej koi, 2 miejsc siedzących, stolika nawigacyjnego. Długość przedziału mieszkalnego pozwala po zasłonięciu otworów na nogi zrobienia drugiej koi.

3. Trimaran miał mieć możliwość składania dźwigarów do transportu drogowego. Po demontażu trimaran mieści się w 40 stopowym kontenerze.

4. Założono możliwość postawienia trimarana po wywrotce o 180 stopni, tak by załoga 2 osobowa z dala od brzegu mogła samodzielnie postawić trimaran i kontynuować żeglugę. Tym samym wywrotka nie będzie oznaczać utraty jachtu. W tym celu wybrano nietypowy sposób składania dźwigarów, tak by pływaki znalazły się przy maszcie, nad kadłubem. Przewidziano szczelny maszt o sporej objętości dodatkowe wanty mocowane do kadłuba, trzymające maszt w płaszczyźnie symetrii w czasie składania dźwigarów. Siły jakie wystąpiłyby podczas tej operacji byłyby duże stąd konieczność zastosowania siłowników hydraulicznych o bardzo lekkiej konstrukcji. Ponieważ również na maszcie nie wykonano odpowiednio mocnych okuć pod dodatkowe wanty to założenie nie zostało do końca zrealizowane.

5. Założono, że podczas żeglugi na długich trasach załoga będzie 2 osobowa, tak aby w każdym momencie na pokładzie znajdowała się jedna osoba. Pozwoli to na bezpieczną i szybką żeglugę. Do takiej żeglugi dostosowano rozplanowanie stoperów i kabestanów.

6. Założono maksymalną powierzchnię żagli przy maszcie o długości 12 m, ze względu na transport trimarana po rozłożeniu w kontenerze.

Kadłub, pływaki i dźwigary zbudowane są całkowicie z przekładkowego kompozytu węglowo- epoksydowego. Jako rdzeni użyto pianek konstrukcyjnych i rdzeni typu plaster miodu z nomexu. Podobnie maszt, miecz stery i foile zbudowane są z kompozytu węglowo-epoksydowego. Dźwigary składają się z 3 części, zewnętrzne są wlaminowane w pływaki, środkowe w kadłub. Każdy dźwigar łączony jest w jedną całość w dwóch miejscach za pomocą 4 poziomych sworzni. Wyjęcie 4 sworzni umożliwia podniesienie pływaków w górę, do transportu. Przestrzeń pływaków i kadłuba podzielono wieloma grodziami uzyskując niezatapialność wieloprzedziałową. Część mieszkalna znajduje się za dźwigarem masztowym w kadłubie. W pokładzie umieszczono luk główny (600x600 mm) a w pawęży luk awaryjny. Przed masztem znajduje się magazynek z lukiem w pokładzie umożliwiającym stawianie genakera. Część dziobowa kadłuba z dwiema grodziami poprzecznymi tworzy swego rodzaju strefę zgniotu. W każdym pływaku przed dźwigarem rufowym jest siedzenie sternika i mały magazynek z dosyć dużym lukiem. W żegludze na dalsze dystanse można założyć panele słoneczne. Dziób kadłuba wyposażono w długi bukszpryt z którego stawiane są genaker i cod 0.

Dane techniczne trimarana Exploder 25
- długość całkowita kadłuba -7.62 m;
- długość linii wodnej kadłuba - 7.62 m;
-długość pływaka - 6.99 m
- szerokość maksymalna - 6.90 m;
- zanurzenie maksymalne - 1.80 m;
- masa własna [łódka całkowicie wyposażona] - 450 - 480 kg;
- żagle - grot (3 refy) - 32 m2
- trajsel - 6 m2
- genua - 15 m2
- fok (1 ref) - 10 m2
- genaker - 50 m2
- code 0 – 32 m2
Powierzchnia żagli w żegludze na wiatr - 47 - 64 m2
Powierzchnia żagli w żegludze z wiatrem - 82-92 m2
Załoga - 2-4 osób

Obecnie trimaran pływa we Francji. Jego armatorem jest uczestniczka Route de Rhum 2006 Gwenc’hlan Caterine. W czasie testów łódka z załogą 4-osobową pływała z prędkością 24-26 węzłów. Trimaran nazywa się TRIBULL i startuje od czasu do czasu w przybrzeżnych regatach we Francji osiągając sukcesy. W regatach Tour de Belle – Ille (10.5.2010- 41Mm) Tribull zajął 3 miejsce. Wyprzedzony został przez 15 m regatowy trimaran ACTUAL I 12 m katamaran regatowy MY WAY. Tribull wyprzedził między innymi 60 stopowy jacht klasy OPEN60 i trimarany Sea Cart 30.

Istnieje możliwość zbudowania prostszej i znacznie tańszej wersji trimarana. Konstrukcja generalnie byłaby wykonana z kompozytu węglowo-epoksydowego, ale z pewnym udziałem tkanin szklanych. Zrezygnowano by z bardzo drogich tkanin węglowych o niskich gramaturach zastępując je tkaninami szklanymi tam, gdzie nie występują duże obciążenia. Całe zbrojenie jednokierunkowe byłoby węglowe, jak też spora część tkanin. Dźwigary byłyby jednoczęściowe, łączone z pływakami i kadłubem. Demontaż byłby dłuższy, ale całość znacznie tańsza. Można wprowadzić pewne zmiany i udoskonalenia, jak zakrzywione nowe foile, krótszy miecz podparty na międzypokładzie, tak by jego podniesienie o 1/3 do1/2 nie przeszkadzało w operowaniu fokiem przy zwrotach. Można minimalnie powiększyć powierzchnie żagli itp. Z wstępnych analiz wynika, że masa trimarana wynosiłaby około 550 kg , przy cenie około 55000-65000 euro. Przyrost masy w tej wersji odpowiada masie 1 członka załogi i biorąc pod uwagę pewne udoskonalenia oraz prędkości jakie osiąga prototyp nowa tańsza wersja mogłaby również pływać z prędkościami typu 23-25 węzłów.

Możliwe jest zbudowanie wersji z centralnym kokpitem w kadłubie wtedy powstanie wersja typu day sailer.
 Yachts 

Exploder 20

The idea to create an uncompromising construction of a 20-feet catamaran arose during the Amber Cup in 2004. The initiation of this idea was Wojciech Kaliski, who engaged for this project Ryszard Partycki, a designer and contestants: Jack Noetzl, Adam Skomski and Jakub Kopyłowicz. The aim was to construct a catamaran which could effectively compete with Formula 18 in the Texel Rating classification. It was planned to used the best available materials and technologies in order to obtain a peerless construction.

In general, the foredesign boiled down to obtaining maximally fast boat at the rating slightly worse (TR=94-97) from F18 catamarans (TR=101), at least in certain conditions. In order to achieve this, catamaran’s width was increased to 3.26m, which was maximal due to road transport issues (permanently laminated spars). It resulted in obtaining a very high righting moment (for a heavy crew it amounts even to 1000 kGm, while for F18 it’s only 706 kGm). A higher righting moment enables higher aerodynamic forces on sails during a strong wind (at sailing against the wind from 16-18 knots of the apparent wind, i.e. from about 9 knots of the true wind. Hulls, especially the overwater part on the bow, were projected considering sailing on waves, in such way to limit longitudinal pitching and to decrease speed losses and possibilities of a keel over when a bow goes under a wave. Resistances when a wave hit a beam under a mast were limited - a dolphin striker was removed and the beam was put under the deck. Due to the measuring formula the catamaran had to weigh more than the lightest 20-feet catamarans, it was used for obtaining a very strong and stiff construction, according to loads for fast yachts for sea sailing in the 20m distance from the shore. The speed in spinnaker sailing was improved as well, in comparison to e.g. Eagle and Tornado, at simultaneous improvement of the speed of tacking about.

Hulls have carbon linear plating on a core of foam 80 kg/m3. Plating was supported by stringers. In order to introduce forces from girders and standing rigging lines into the hull lateral frames and bulkheads were used. Both, fully carbon beams are laminated permanently into hulls. Position of drop keels, different than in all other catamarans, was calculated with consideration of minimising resistances which come from rudders and drop keels, both during sailing on a gennaker and against the wind. Rudders, the mast, the rigging, sails and boom were taken from the Tornado catamaran.

Construction of first boats started in the beginning of 2005 and the contractor of them was Piotr Chomicz (who is specialised in constructing Eagle catamarans). First on-water tests started in August 2005 in Sopot and the first verification took place during the Round Tiengementen races in Holland, were two Exploders 20 were ranked 9th and 10th. In Winter 2006, boats were developed and tested in various conditions on the waters of the Quiberon bay in France, where they were ranked 1st and 11th during races in Spring 2006. A great result of the Exploder 20 was achieved during the Dutch Open races near the Dutch island Texel in 2006 – it was ranked 3rd after a recount.

Currently, works on using curved drop keels and rudder blades of new type are in progress, what will enable to use the most modern solutions as far as foil for this timeless hull is concerned. Exploder 20 is also offered in a more simple and cheaper versions, as a construction based on aluminium beams (as in the Tornado model) and in a versions, in which hulls are made of epoxy-glass laminate. Such solutions enable disassembling of the platform and the boat is less expensive. Thanks to this, a compromise between the performance and an affordable pri

Technical data eX 20:
Boat length: 6.095 m; Boat width: 3.260 m; weight: 168-206 kg; crew- 2 person; Area mainsail 17.80 m2; Area Jib 5.2 m2; Area Spi 25,8 m2

Texel Rating [w zależności od masy] - 94-97ce. Against a special order, there is also a possibility to construct the eXtream version of the boat, which is lighter by 20 kg, considering a large rigging and sails.
Copyright © 2010 eXploder
Projekt i wykonanie EFEKT